دائره المعارف تغذیه | دسته بندی دائره المعارف تغذیه| Daste bandi daeratol marefe taghziye
گزيده اي از : دائره المعارف تغذیه
تبلیغات - Tablighat - Advertise
در روزهای امتحان چی بخوریم؟ | دوران نوجوانی و جوانی

چه در خرداد ماه که فصل امتحانات مدارس است وچه در مواقع دیگر سال، تقریباً هر روز شاهد یک امتحان هستیم، از امتحان کارشناسی ارشد گرفته تا امتحان دکترای تخصصی پزشکان.

اغلب ما در روزهای نزدیک به امتحان و حتی روز امتحان، با عدم تمرکز و اضطراب رو به رو می شویم، اما هیچ می دانید که می توان با تغذیه ی مناسب همه ی این اضطراب ها را تا حدودی بر طرف کرد؟
نکته ی مهمی که باید افراد به آن توجه کنند، آن است که در ایام درس خواندن از تغذیه ی متعادل، متنوع و متناسبی برخوردار باشند.

فعالیت فکری
همان طور که گفتیم، بسیاری از افراد تصور می کنند، فعالیت فکری چندان انرژی نیاز ندارد و به این دلیل، از ترس چاق شدن، یا کم غذا می خورند و یا حتی برخی از این افراد از رژیم های لاغری که قبل از درس خواندن از آنها پیروی می کرده اند نیز تبعیت می کنند و به غلط تصور می کنند که هیچ مشکلی به وجود نخواهد آمد.
نکته ی مهم آن است که فکر کردن نیز به انرژی بالایی نیازمند بوده و برای تمرکز فکری زیاد، باید انرژی فراوانی را دریافت کرد. از این رو، افرادی که به دلیل شرایط کاری یا برنامه ی درسی فشرده، فعالیت فکری بیشتری در مقایسه با افراد عادی دارند، باید از مواد غذایی پُر کالری (بهتر است غذاهایی باشند که در عین کالری فراوان، مواد مغذی بیشتری را نیز داشته باشند) استفاده کنند. به این دلیل، در این ایام گرفتن رژیم لاغری به هیچ عنوان توصیه نمی شود.

مواد مغذی مورد نیاز
برخی از مواد مغذی بیشتر از بقیه، در این روزها مورد نیازند. اولین آنها ویتامین های گروه B هستند. این ویتامین ها در غلات، جگر ، گوشت ها و لبنیات بیشتر یافت می شوند. در این مواد علاوه بر این دسته از مواد مغذی، ترکیب دیگری به نام ساپونین نیز وجود دارد که هم ضد اضطراب بوده و هم آرام بخش است.
به علاوه می دانید که کم خونی یکی از دلایل عدم یادگیری و تمرکز است، اما به دلیل اهمیتی که این موضوع دارد، هرچه به آن پرداخته شود، کم است. کمبود آهن و ویتامین B12 هر دو این عارضه را به دنبال دارند که موجب کاهش قدرت یادگیری و تمرکز و حتی یادآوری مطالب در افراد می شود. به این دلیل است که در این دوران مصرف مرتب گوشت قرمز و ماهی به خصوص ساردین توصیه می شود، زیرا ساردین علاوه بر مواد یاد شده، سرشار از اسیدهای چرب امگا-3 نیز هست که برای تقویت فعالیت های ذهنی مفید شناخته شده است.
علاوه بر موارد یاد شده، ترکیبی به نام استیل کولین در بدن به عنوان واسطه ی عملکرد سلول های مغز و اعصاب شناسایی شده است. از این رو، مصرف مواد غذایی که لیستین و کولین دارند، برای تأمین این ترکیب توصیه می شود. از منابع این ترکیبات می توان به تخم مرغ، جگر، بادام زمینی و لوبیای سویا اشاره کرد که از تخم مرغ و جگر در وعده های غذایی اصلی و از بادام زمینی و لوبیای سویا می توان در میان وعده ها استفاده کرد.
در میان سبزی ها نیز ریحان و نعناع به دلیل خواص ضد افسردگی و تقویت کنندگی سلول های سیستم عصبی، و کاهو به دلیل کلسیم ، پتاسیم و ترکیبی به نام لاکتوکاریوم در تسکین اضطراب بسیار مفید است. به این دلیل است که قبل از خواب، صرف مخلوط آب کاهو و آب سیب، البته در مقادیر مساوی، می تواند خواب راحتی را ایجاد کرده و آرامش بخش باشد.



برچسبها : روزهای - امتحان - بخوریم
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 22:12
نوسانات سن بلوغ در دختران ایرانی | دوران نوجوانی و جوانی



در حالی‌كه اغلب متخصصان، سن شروع بلوغ دختران در ایران را بین 9 تا 11 سالگی عنوان می‌كنند، ارزیابی وضعیت 4 هزار دختر در تهران كه توسط گروه كودكان دانشگاه علوم پزشكی تهران و مركز تحقیقات رشد و تكامل این دانشگاه انجام شده، نشان می‌دهد چاقی ارتباط مستقیم با كاهش سن بلوغ در دختران دارد و هر چه میزان چاقی بیشتر باشد، سن بلوغ دختران پایین‌تر می‌آید.
 به این ترتیب، با افزایش شیوع چاقی، سن بلوغ در دختران ایرانی و به خصوص در شهرهای بزرگ مثل تهران، رو به كاهش گذاشته است.
بر اساس آمارها،  در ایران در 20 سال گذشته تعداد كودكان مبتلا به چاقى 3 برابر شده است و 6 درصد كودكان ایرانی در سنین مدرسه، چاق‌اند.
دكتر علی ربانی، متخصص كودكان و فوق ‌تخصص غدد و استاد دانشگاه علوم پزشكی تهران كه مسئولیت این طرح تحقیقاتی را در تهران بر عهده داشته، با اشاره به اینكه بلوغ زودرس می‌تواند نشان‌دهنده یك بیماری باشد و اگر سیر سریعی داشته باشد، در قد نهایی فرد تأثیر دارد، به همشهری می‌گوید: حاصل تحقیق روی 4‌هزار و 20 نفر، نتایج مختلفی را به ما نشان داد؛ از جمله اینكه بلوغ در دختران ایرانی نسبت به كشورهای دیگر مورد مطالعه از قبیل مصر و آمریكا و بعضی از كشورهای اروپایی زودتر است و حتی در سن 7 سالگی شروع می‌شود.
وی ادامه می‌دهد: دومین نتیجه این مطالعه این بود كه  معمولاً دوران بلوغ  2 سال است،  ولی متوسط طول دوران بلوغ در ایران بیشتر است،  یعنی به‌ طور كلی هم سن شروع بلوغ در ایران زودتر و هم سن خاتمه ی آن دیرتر است.
چاقی ارتباط مستقیم با كاهش سن بلوغ در دختران دارد و هر چه میزان چاقی بیشتر باشد، سن بلوغ دختران پایین‌تر می‌آید. بلوغ زودرس می‌تواند نشان‌دهنده یك بیماری باشد و اگر سیر سریعی داشته باشد، در قد نهایی فرد تأثیر دارد.

بلوغ زیر 7 سال
نكته قابل تأمل در این تحقیق این بود كه بلوغ در دخترانی كه وزن بیشتری داشتند، زودتر از حد معمول شروع شده بود؛ در حالی‌كه به گفته دكتر ربانی آنچه در كتاب‌ها آمده، این است كه وزن كمتر منجر به بلوغ دیرتر از حد معمول می‌شود.
استاد دانشگاه علوم‌ پزشكی تهران با اشاره به اینكه در مطالعه یاد شده معلوم شد 2 درصد دختران ایرانی زیر 7 سال به بلوغ می‌رسند، در ادامه تأكید می‌كند: توصیه من به والدین این است كه با شروع علائم بلوغ، به قد كودك خود توجه كنند و این را بدانند كه در این هنگام فرد بالغ كاملاً باید مورد بررسی پزشك قرار گیرد تا سیر بلوغ تند نباشد و فرصت رشد را از فرد نگیرد.
دكتر ربانی با توضیح اینكه بلوغ 5 مرحله دارد و 2 سال طول می‌كشد تا این مراحل خود را نشان دهند، ادامه می‌دهد: مرحله اول قبل از بلوغ است؛ مرحله پنجم هم زمانی است كه فرد كاملا بالغ شده است و در مراحل 2 و 3 و 4 علائم مختلف بلوغ، خود را به تدریج نشان می‌دهند.
به گفته وی، طول مدت این 3 مرحله نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت است، یعنی ممكن است در فردی بین مرحله 2 و 3، سه ماه و در فرد دیگر یك سال طول بكشد.

كودكان بالغ
اما در حالی كه چاقی، معضل و اپیدمی تمام كشورهای جهان است، چرا بلوغ زود‌رس بیشتر در دختران ایرانی خودش را نشان می‌دهد؟ دكتر ربانی در پاسخ به این پرسش می‌گوید: البته این مشكل فقط مخصوص كشور ما نیست، بلكه نسبت به كشورهای مورد مطالعه،  ایران در رتبه اول بود و احتمالا می‌توان چنین نتیجه‌ای را به خیلی از كشورها نسبت داد.
این فوق‌تخصص غدد با بیان اینكه بیولوژی بدن سن بلوغ را برای هر فردی تعیین كرده است،  می‌گوید: بدیهی است كه اگر ما عوامل بلوغ از قبیل وزن را پایین نگه‌داریم، بلوغ دیرتر شروع می‌شود.
یعنی اگر قرار باشد فردی در وزن 37 كیلو‌گرم به بلوغ برسد، طبیعی است كه هر چه فرد دیرتر به این وزن برسد، بلوغ نیز در او دیرتر شروع می‌شود و این امر در قد او هم تأثیر خواهد داشت.
با این حال بر اساس تحقیقاتى كه در دانشگاه میشیگان انجام شده است، دخترانی كه در سن 3 سالگى اضافه وزن دارند، در سن 9 سالگى وارد دوره بلوغ شده و حتى علائم اولیه بلوغ را در سن 9-8 و حتى 7 سالگى نشان دادند.

سمیه شرافتی



برچسبها : نوسانات - بلوغ - دختران - ایرانی
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 22:07
بلوغ‌های مرضی در دختران | دوران نوجوانی و جوانی



دكتر علی ربانی، متخصص كودكان و فوق ‌تخصص غدد و استاد دانشگاه علوم پزشكی تهران در تشریح فرایند بلوغ می‌گوید: وقتی بلوغ شروع می‌شود، هیپوتالاموس، هیپوفیز و گنادوتروپین‌ها(غدد جنسی) فعال می‌شوند.
هیپوتالاموس، هیپوفیز را تحریك می‌كند، هیپوفیز، تخمدان را تحریك می‌كند و تخمدان هم استروژن ترشح می‌كند.
استروژن باعث بسته شدن اپی‌نفرین یعنی قسمتی می‌شود كه باعث رشد استخوان است و اگر این اتفاق زود بیفتد، قد كوتاه می‌شود.
اما ظاهرا بلوغ زودرس فقط به چاقی مربوط نمی‌شود و بیماری‌های دیگر از قبیل بیماری‌های آنزیمی، ترومای مغزی، ضربه‌های مغزی، آنسفالیت‌ها، كم‌كاری تیروئید و... نیز در ایجاد نوع مرضی آن مؤثرند.
دكتر ربانی با اشاره به اینكه بلوغ به دو دسته بلوغ مرضی و غیر مرضی تقسیم‌ می‌شود،  می‌گوید: نكته بسیار مهم این است كه قبل از تمام شدن دوران بلوغ، این بیماری‌ها باید تحت درمان‌های دوره‌ای و اختصاصی قرار گیرند.
درمان جلوگیری از بلوغ زود‌رس مرضی كه منجر به كوتاهی قد می‌شود، داروهایی هستند كه این داروها همان محرك‌های بلوغ‌اند، ولی چون مقدار زیادی از آن را به فرد می‌دهیم، مكانیسم بدن برعكس می‌شود، به گونه‌ای كه توقف فعالیت هیپوفیز، هیپوتالاموس و تخمدان ها را در پی دارد و در نهایت از بلوغ جلوگیری می‌كند.
به گفته دكتر ربانی آمپول‌های دیفرلین یا دكاپپتیل كه از دسته آنالوگ‌های طولانی ‌اثر GNRH هستند، هر 4 هفته یك‌بار تزریق می‌شوند و فرد باید هر 2 ماه یك‌بار توسط پزشك معاینه شود. وی تأكید می‌كند: بی‌تحركی و غذاهای پُركالری در زندگی امروز به خصوص در تك‌فرزندان منجر شده كه در اغلب دختران ایرانی به جای این‌كه سالانه شاهد 2 كیلو اضافه وزن باشیم، این مقدار افزایش پیدا كند.

عوارض روانی
در حالی كه به عقیده متخصصان هنوز هیچ‌ علت قطعی و شناخته شده‌ای در خصوص علت شروع دوران بلوغ وجود ندارد، دكتر علیرضا استقامتی، فوق‌تخصص غدد و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران به همشهری می‌گوید: با این حال ما می‌دانیم كه اگر چربی به حد مشخصی برسد، بلوغ خودش را نشان می‌دهد. بلوغ‌ها به 3 دسته بلوغ زود‌رس، بلوغ تسریع ‌شده و بلوغ معمولی تقسیم می‌شوند، به گونه‌ای كه بلوغ زود‌رس در كمتر از سن 8 سالگی خودش را نشان می‌دهد.
وی با تأكید بر اینكه بیشتر تمركز ما روی بلوغ تسریع‌ شده است، توضیح می‌دهد: این نوع از بلوغ حالت بینابینی دارد، یعنی زودتر از سن 8 سالگی شروع نمی‌شود، اما از سن معمولی خود زودتر شروع می‌شود. این نوع بلوغ بیشتر در جامعه ی ما شایع است و علاوه بر چاقی عوامل محیطی دیگر هم در شروع آن تأثیر دارند.
دكتر استقامتی نیز به عوارض بلوغ زود‌رس اشاره می‌كند و می‌گوید: از كوتاهی قد و غیر ‌نرمال بودن وزن كه بگذریم، عوارض روانی این نوع بلوغ هم بسیار آزار‌دهنده هستند، به‌طوری كه فرد از نظر روانی نیز با بقیه همسالان خود ناهمگونی دارد و از شرایط طبیعی جامعه دور می شود.
به عقیده وی همین تغییرات رفتاری در نتیجه بلوغ زودرس و عدم همخوانی نسبت به همسالان، مشكلات اجتماعی عدیده‌ای را نیز با خود به همراه خواهند داشت كه باید برای رفع آنها چاره‌اندیشی شود.

سمیه شرافتی



برچسبها : بلوغ‌های - مرضی - دختران
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:54
ایرانی‌ها کوتاه نشده‌اند! | دوران نوجوانی و جوانی



"کوتاهی قد، ژنتیکی است و این امر با هیچ دارو و آمپولی برطرف نمی ‌شود و تبلیغاتی که در این زمینه انجام می ‌شود،تنها جنبه سود جویی درمانی و دارویی است". این هشدار، یکی از چند هشداری است که دکتر فریدون عزیزی  فوق تخصص غدد مطرح می‌ کند.

ایرانی‌ها بلندقدتر شده‌اند
دکتر فریدون عزیزی درباره افزایش یا کاهش قد ایرانی‌ها طی سال‌های اخیر می‌ گوید:‌ "به طور مسلم طی سال‌های گذشته، رشد قد کودکان در کشورهای پیشرفته، وجود داشته است و رشد قد کودکان ایرانی نیز در مقایسه با جوامع پیشرفته 5 تا 10 سانتی‌متر پایین‌تر است و این امر نقصانی است که جوامع در حال توسعه نسبت به کشورهای پیشرفته دارند و مهمترین دلیل آن نیز تفاوت در نوع تغذیه است." وی به تحقیقات صورت گرفته در تهران و اصفهان در خصوص افزایش یا کاهش قد ایرانیان اشاره می ‌کند و می ‌افزاید: " ایرانی‌ها کوتاه ‌قد نشده‌اند، براساس تحقیقات، میانگین قد ایرانی‌ها نسبت به 20 سال گذشته رشد یافته ولی این امر به این دلیل نیست که افراد کوتاه قد می ‌توانند بلند شوند بلکه افزایش متوسط قد در هر جامعه‌ای نسل به نسل امکان‌پذیر خواهد بود."

کوتاهی قد و افزایش تبلیغات بی اثر
این فوق‌ تخصص غدد درون ریز و متابولیسم با ابراز تأسف از افزایش روزافزون تبلیغات افزایش قد در رسانه‌ها و به خصوص در شبکه‌های ماهواره‌ای می‌ گوید: "متآسفانه همانطور که در کشورمان مسئله کوتاهی قد مطرح شده است، به همان اندازه تبلیغات در زمینه های درمانی و دارویی نیز زیادتر شده و متأسفانه در این راستا بسیاری از مطالبی که در رسانه‌ها درخصوص افزایش قد تبلیغ می ‌کنند، صحیح نیست." رئیس مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران با تأکید بر اینکه افزایش یا کاهش قد، ژنتیکی است و این امر با هیچ دارو و آمپولی برطرف نمی‌ شود، می ‌گوید:‌ "افرادی نیز که مشکلات هورمونی دارند حداکثر قدشان در صورت رفع مشکل، در زنان به 150 و مردان به 160 سانتی‌متر خواهد رسید." وی میزان متوسط قد ایرانی‌ها را در میان زنان 161 و در میان مردان 167 سانتی‌متر عنوان و تصریح می ‌کند: "به نظر نمی‌ آید عامل ژنتیک، عامل اصلی رشد قد باشد چرا که کشورهای پیشرفته توانسته‌اند به درصد بالاتری از رشد قد نسبت به دیگر کشورها دست یابند." وی تأثیر افزایش یا کاهش میزان متوسط قد در میان افراد یک جامعه را در راستای پیشرفت و توسعه آن کشور رد کرده و می‌ افزاید: "در کشورهای گوناگون در میان مسائل آموزشی، پژوهشی و غیره در خصوص قد افراد نتایج خاصی به دست نیامده است، چه بسا که بسیاری از افراد نابغه نیز کوتاه قد بودند."

ایرانی‌ها به هیچ وجه کوتاه قد نیستند
 در همین زمینه، دکتر مهین‌‌هاشمی‌پور، متخصص رشد و تغذیه می ‌گوید: "ایرانی‌ها به هیچ‌ وجه کوتاه قد نیستند و آنچه درباره کوتاهی قد در کشورمان شایع شده است، همگی ناشی از تبلیغاتی است که در این خصوص می‌ شود." وی می ‌افزاید:
"میانگین قد دختران در حال حاضر 154 و پسران 166 سانتی‌متر است و آمارها نیز حاکی از آن است که ایرانی‌ها نسبت به سال‌های گذشته بلندقدتر نیز شده‌اند." دکتر‌هاشمی‌پور درمان و داروهایی که در خصوص افزایش قد تبلیغ می ‌شود، از نظر علمی‌ تأیید نمی ‌کند و می ‌گوید:‌ "مهمترین عامل افزایش قد، ارثی و ژنتیکی است و معتقدم 80  درصد افزایش یا کاهش قد مربوط به این عامل و 20 درصد مربوط به تغذیه است."

                                                                                                                                                       سمانه جعفرزاده



برچسبها : ایرانی‌ها - کوتاه - نشده‌اند
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:51
چاره‌جویی برای کوتاهی قد | دوران نوجوانی و جوانی



كوتاهی قد، علت شایعی برای مراجعه كودكان و نوجوانان به متخصصان غدد است، ولی هر فردی كه با شكایت از كوتاهی قد مراجعه می ‌كند، واقعا قد كوتاه نیست. مهم تر اینکه افزایش قد با روش‌هایی مانند استفاده از صندل‌ها یا كفش‌های مخصوص كه تبلیغ می‌ شود یا امواج لیزری و... امكان‌پذیر نیست. این روش‌ها غیرعلمی و بدون تأثیر هستند.

فرمول محاسبه تقریبی قد:
ژنتیك نقش مهمی در تعیین قد نهایی هر فرد دارد. بر اساس تحقیقات جمعی، فرمول زیر برای محاسبه تقریبی قد نهایی در هر فرد پیشنهاد شده است:

5/6-  تقسیم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد دختران
5/6+ تقسیم بر 2 (قد پدر + قد مادر) = قد پسران

تشخیص علت کوتاهی قد:
پس از تشخیص قطعی علت كوتاهی قد، باید درمان متناسب با علت شروع شود؛ برای مثال، در كوتاهی قد ژنتیكی درمان با هورمون رشد مؤثر نیست.
كمبود هورمون رشد، تنها بر اساس آزمایش‌های هورمونی مشخص نمی شود و حتما سرعت رشد در دوران كودكی نیز باید بررسی شود، یعنی اگر در دوران كودكی، سرعت رشد قدی خوب بود، بر اساس یك آزمایش هورمونی نمی ‌توان كمبود هورمون رشد را تشخیص داد و درمان را شروع كرد. علت باید معلوم شود و قد كودك به طور دقیق بر اساس منحنی‌های استاندارد رشد سنجیده شود.
با یك رادیوگرافی ساده از استخوان‌های مچ دست(به طور معمول دست چپ)، سن استخوانی تعیین ‌شود که در واقع نشان‌دهنده سن بیولوژیک واقعی كودك است.

علل كوتاهی قد:
علل کوتاهی قد شامل موارد زیر است:
* کوتاهی قد ژنتیكی: که در این حالت، سرعت رشد كودك در سال طبیعی است و سن استخوانی نسبت به سن تقویمی عقب نیست.
* تأخیر سرشتی در رشد: کودکانی که از سن دو سالگی، كوتاهی قد دارند و سرعت رشد آنها در سال تقریبا طبیعی است، ولی سن استخوانی آنها عقب تر است. بلوغ در این کودکان با تأخیر است، ولی در نهایت، بیشتر این كودكان به حد ژنتیكی قد خود می‌ رسند.
* بیماری هایی مانند: سوء‌تغذیه، كمبود ویتامین D و کمبود كلسیم كه موجب نرمی استخوان می ‌شود، بیماری سلیاك(عدم تحمل گلوتن موجود در گندم)، كم‌خونی‌ها، بیماری‌های التهابی دستگاه گوارش ، بیماری‌های كلیوی مزمن، نارسایی قلبی، بیماری‌های مزمن ریوی یا كبدی و كم‌كاری تیروئید.
* مصرف برخی داروها مانند داروهای كورتونی نیز می ‌تواند موجب اختلال در رشد شود.
* اختلالات رشد داخل رحمی نیز از علل دیگر كوتاهی قد كودكان هستند.

مراحل افزایش قد:
یادمان باشد همه ما در سه مرحله رشد می ‌کنیم:
1- در دو سال اول زندگی 30 تا 35 سانتی‌متر افزایش قد داریم. این رشد سریع با افزایش سن كاهش می‌ یابد.
2- از دو سالگی به بعد کودكان هر سال 5 تا 7 سانتی‌متر قد می ‌كشند. البته در نزدیكی سنین بلوغ سرعت رشد كمتر خواهد ‌شد.
3- سرانجام در دوره بلوغ یك جهش رشد قدی وجود دارد كه به طور متوسط در پسران 25 تا 30 سانتی‌متر و دختران 20 تا 25 سانتی‌متراست. حداكثر جهش رشد قدی در دختران پیش از شروع عادت ماهیانه و در پسران در مراحل انتهایی‌تر بلوغ است.
به‌ طور معمول در سنین 15 تا 17 سالگی در دختران و 16 تا 18 سالگی در پسران، صفحات رشد(صفحات غضروفی استخوان) بسته می ‌شوند و امكان افزایش قد، پس از آن وجود نخواهد داشت.

دکتر محسن خوش‌نیت- متخصص غدد
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران



برچسبها : چاره‌جویی - برای - کوتاهی
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:49
تغذیه دختران در دوران بلوغ | دوران نوجوانی و جوانی

متاسفانه بسیاری از دختران در سنین بلوغ به رژیم‌های لاغری شدید و سخت و غیرعلمی روی می‌آورند و خود را از مصرف گروه‌های مختلف غذایی محروم می‌کنند.

دوران بلوغ یکی از مهم ترین دوره‌های زندگی است، چرا که در این دوران جهش رشدی اتفاق می‌افتد. رشد نوجوانان، به خصوص دختران در این دوران تسریع می شود و در نتیجه نیاز به مواد مغذی در آنها افزایش پیدا می‌کند و در صورتی که از طریق یک برنامه غذایی متعادل، متناسب و متنوع به این نیاز پاسخ داده نشود، امکان رسیدن به رشد مطلوب به دست نخواهد آمد و دختران بیشتر در معرض خطر ابتلا به انواع بیماری‌ها قرار می‌گیرند.
دختران برای رشد مناسب خود در این دوران احتیاج به مواد مغذی مانند اسیدهای آمینه ضروری، مواد معدنی مانند آهن، کلسیم، روی و ویتامین‌های A ، D و گروه B به‌ خصوص اسید فولیک ، ویتامین B12 و B1 ، ریبوفلاوین (B2)، نیاسین (B3) و پیریدوکسین (B6) دارند.
متاسفانه در این دوران پراهمیت که باید دختران از کلیه گروه‌های غذایی دارای مواد حیاتی و مغذی مصرف کنند، اقدام به گرفتن رژیم‌های لاغری نامناسب می‌کنند.
دخترانی که با پیروی از رژیم‌های تک خوری و مصرف خیلی کم مواد غذایی لازم روزانه سعی در حفظ تناسب اندام خود دارند، از سفره غذایی که حاوی غذاهای سنتی مغذی و تلفیق شده با گروه‌های متعدد غذایی هستند، جدا شده و به غذاهای خارج از خانه یا فست‌فودها که در ظاهر خوشمزه و اشتها برانگیز، ولی فاقد مواد مغذی هستند، روی می‌آورند و با عدم مصرف سبزی‌های تازه یا پخته، شیر و لبنیات و منابع پروتئینی غنی از اسیدهای آمینه ضروی به روند رشد خود صدمه می زنند و رشدی را که از نظر افزایش قد و ساختار اساسی بافت‌های عضلانی و استخوانی و حتی سیستم دفاعی بدن‌شان باید صورت بگیرد، در معرض صدمات جبران ناپذیر قرار می‌دهند.

1- خطر بیماری‌های تغذیه‌ای در سنین بلوغ چیست؟
بیشتر اینگونه جوانان، به خصوص دختران ، به کم خونی ، پوکی استخوان ، بی حوصلگی و افسردگی دچار می‌‌شوند و نه تنها سلامت و توانایی کار، فکر و اندیشه خود را کاهش می‌دهند، بلکه زمینه ابتلا به اغلب بیماری‌ها را در سنین میانسالی و سالمندی فراهم می‌کنند.
بسیاری از بیماری های خانم ها در سنین میانسالی مانند آرتروز ،فشار خون ، بیمارهای قلبی عروقی ، افزایش چربی خون ، دیابت و...، ریشه در تغذیه دوران نوجوانی و جوانی دارد. همچنین دخترانی که تمایل بیشتری به مصرف فست‌فودها به‌جای غذاهای سنتی دارند و به جای مصرف آب، دوغ و شیر، از نوشابه استفاده می کنند و تنقلات بی فایده ای مثل چیپس و پفک را جایگزین تنقلات سالمی مانند کشمش، نخودچی، بادام، پسته، گردو، کنجد، ذرت، انجیرخشک و خرما می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری‌ها هستند.
روی آوردن این افراد به مواد غذایی با ارزش، کمک شایانی به جهش رشد، افزایش قدرت دفاعی بدن و تامین انرژی لازم برای کار و فعالیت فکری آنها می‌کند.

2- حذف وعده‌های غذایی و میان‌وعده‌ها، به خصوص صبحانه در دوران بلوغ، دختران را با چه مشکلاتی مواجه می‌سازد؟
وعده‌های غذایی و میان‌وعده‌ها، به خصوص صبحانه و میان وعده نیمروز، تاثیر بسیار زیادی در ایجاد اشتها، تامین انرژی و مواد مغذی لازم برای فعالیت‌های جسمی ‌و آماده‌سازی مغز برای یادگیری و افزایش قدرت حافظه دارد، این در حالی است که متاسفانه اغلب جوانان به خصوص دختران صبحانه را حذف و مصرف تنقلات بی‌ارزش را جایگزین میان‌وعده می‌کنند، غافل از اینکه با این روش تغذیه، سلول ها و بافت های بدن خود را دچار گرسنگی‌های پنهان می کنند(از مواد مغذی حیاتی تهی می‌کنند).

3- کمبود خواب دختران و دیر خوابیدن آنها چه تاثیری در سلامت‌شان دارد؟
بررسی‌های متعدد حاکی از آن است اغلب دختران به علت دیر خوابیدن در شب، نمی توانند صبح به موقع بیدار شوند، لذا فرصت بهره‌ بردن از صبحانه، این وعده غذایی بسیار ارزشمند و سازنده را نخواهند داشت.
دیر خوابیدن عاملی منفی در بهبود سلامت است، زیرا از 8  شب تا 8 صبح، فعالیت هورمون رشد شروع شده و ترمیم و بازسازی سلول‌های از کار افتاده و بافت‌های فرسوده را با استفاده از 70 در صد انرژی حاصل از چربی‌های ذخیره ای عهده دار می‌شود. بنابراین با دیر خوابیدن این فرصت طلایی برای ترمیم بافت‌ها، سلول‌ها و آماده سازی مغز برای فعالیت و یادگیری از دست می‌رود.

4- دختران در دوران بلوغ به چه میزان مواد مغذی احتیاج دارند؟

در این گروه سنی نمی توان میزان مواد مغذی مورد نیاز را به طور دقیق مشخص کرد، زیرا از فردی به فرد دیگر متفاوت است، ولی به طور کلی برای تامین انرژی و انجام فعالیت‌ها، به ویتامین‌ها، مواد معدنی و پروتئین نیاز دارند و تامین ویتامین ‌هایی مانند تیامین (ویتامین B1)، ریبوفلاوین (ویتامین B2) و ویتامین B3 که در چرخه انرژی فعالیت دارند، ضروری است.
کافی است که در تغذیه روزانه خود، با توجه به قد و وزن و میزان فعالیت، از گروه نان و غلات معادل 30 گرم نان (یک کف دست نان بربری یا سنگک یا تافتون، و یا چهار کف دست نان لواش) 2 تا 5 قاشق غذاخوری سر صاف برنج، نصف لیوان ماکارونی پخته، یک عدد سیب زمینی متوسط، سه عدد بیسکوییت، یک سوم لیوان حبوبات پخته مثل عدسی یا لوبیا چیتی و سویا مصرف کنند. همچنین سبزی‌ها باید به صورت پخته و خام و با رعایت تنوع لازم به مقدار 300 تا 700 گرم در روز برای هر باید مصرف شوند. هر واحد سبزی معادل یک لیوان سبزیجات خام و نصف لیوان سبزی‌ها‌‌ی پخته است. لازم به یادآوری است که خیار، گوجه فرنگی، لوبیا سبز و نخود فرنگی نیز جزء سبزی‌ها محسوب می‌شوند.
گروه دیگری از مواد غذایی که در تغذیه افراد مهم هستند، شیر و فرآورده‌های آن مانند ماست، دوغ و کشک است که از این گروه 2 تا 3 واحد در روز باید مصرف شود. هر لیوان شیر معادل یک لیوان ماست، یک لیوان کشک و دو لیوان دوغ است.
گروه گوشت شامل مرغ، ماهی، گوشت قرمز ، تخم مرغ ، حبوبات، پنیر و آجیل است که 5 واحد از آن باید مصرف شود. هر واحد گوشت عبارت است از 30 گرم گوشت کم چرب، یک عدد تخم مرغ، 45 گرم پنیر، نصف لیوان حبوبات پخته و یا مغز‌ها و آجیل هاست که هم برای تامین پروتئین‌ها و هم برای تامین چربی‌ها لازم هستند.

5- مصرف چربی‌ها در دوران بلوغ تا چه اندازه ضرورت دارد؟
اصولا چربی‌ها به دو صورت در تغذیه روزانه وجود دارند: چربی‌های مرئی مثل روغن، سس، کره و خامه، و چربی‌های نامرئی که در مواد غذایی وجود دارند مثل گوشت.
مصرف چربی‌ها تا 30 درصد از کل انرژی روزانه، برای حفظ سلامت توصیه می‌شود. اگر چه روغن‌های مایع گیاهی برای حفظ سلامت مفیدتر از روغن‌های جامد و حیوانی هستند، ولی باید توجه داشت که هر روغن مایعی برای سرخ کردن مناسب نیست. روغن‌های مایعی که برای تهیه سالاد و پختن غذاها تهیه شده‌اند، نباید برای سرخ کردن به کار روند، چرا که نقطه دود آنها پایین است و در اثر حرارت ترکیبات سمی‌ در آنها ایجاد می‌شود.
در ضمن روغن‌های مایع را نبایستی در معرض نور آفتاب، روشنایی و یا در مکان‌های گرم نگهداری نمود و درب روغن باید کاملا بسته باشد.

6- انرژی مورد نیاز روزانه هر فرد از منابع کربوهیدرات‌های ساده و مرکب، چربی‌ها و پروتئین‌ها چه میزان باید باشد؟
بهتر است 45 تا 55 درصد انرژی مورد نیاز روزانه ی هر فرد از کربوهیدرات‌ها، 30 درصد از چربی‌ها و 15 تا 20 از پروتئین ها تامین شود و تنوع و تعادل لازم در برنامه ی غذایی هفتگی رعایت گردد.

7- مصرف لبنیات چه تاثیری در دوران بلوغ و پس از آن ایفا می‌کند؟
مصرف لبنیات نه تنها پروتئین‌های ارزشمند حیوانی را برای حفظ سلامت بدن تامین می کند، بلکه ویتامین‌های گروه B و کلسیم را که استحکام بخش استخوان ها و دندان‌هاست در بردارد، به شرط آنکه همراه با مصرف شیر و لبنیات و سایر منابع غذایی حاوی کلسیم، انجام فعالیت بدنی و ورزش مثل پیاده‌روی، بارفیکس، والیبال و بسکتبال را فراموش نکنید.

8- چه نوع مواد معدنی و ویتامینی برای رشد دختران در دوران بلوغ ضروری است؟
مهم ترین مواد معدنی مورد نیاز برای رشد دختران شامل آهن، کلسیم، روی و منیزیم هستند. ویتامین‌های A، گروه B و C ، اسید‌های چرب امگا 3 و امگا 6 نیز لازم و ضروری هستند.

9- تغذیه باید از چه دورانی مورد توجه قرار گیرد؟
توجه به تغذیه باید از دوران جنینی آغاز شود و در دوران نوزادی، کودکی، پیش دبستانی،دوران دبستان، پیش از بلوغ، دوران بلوغ، پیش از ازدواج، پس از ازدواج، پیش از بارداری، دوران بارداری و شیردهی مورد توجه قرار بگیرد، زیرا در غیر این‌صورت، زنان و دختران دچار آسیب‌های جدی می‌شوند.

فرخنده الهویی



برچسبها : تغذیه - دختران - دوران - بلوغ
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:45
پايگاه تغذيه سالم مدارس | دوران نوجوانی و جوانی



بهداشت غذا جداي از بهداشت محيط نيست، در واقع يکي از عوامل آلوده‌سازي مواد غذايي، رعايت نکردن بهداشت محيط است. در صورتي که اصول بهداشتي در مورد محيط و مواد غذايي رعايت نشود، ميکروارگانيسم‌هاي فاسدکننده يا مسموم کننده غذا مي‌توانند موجب بيماري مصرف‌کننده شوند.
انواع گوناگون ارگانيسم‌ها به تعداد بسيار زيادي در طبيعت يافت مي‌شوند و همواره منتظر يافتن شرايط مناسب براي رشد و نمو هستند. مواد غذايي مانند بيسکوييت ممکن است امکان چنداني براي رشد و تکثير سريع ميکروب‌ها را فراهم نکنند، اما شير و لبنيات و تخم‌مرغ محيط‌هاي بسيار مناسبي براي رشد و تکثير ميکروارگانيسم‌ها هستند. حتي مواد غذايي بسته‌بندي شده هم که داراي تاريخ مصرف هستند، اگر در شرايط نامناسب نگهداري شوند، خيلي زود فاسد مي‌شوند.
وسايل و افرادي هم که در تهيه مواد غذايي دخالت دارند، ممکن است از عوامل آلوده کننده مواد غذايي باشند. سطوح ميزهاي کار، ديوار و کف، نقش مهمي در انتقال آلودگي‌ها دارند. حشرات به ويژه مگس و سوسک، همچنين موش، سگ و گربه و حيوانات ديگر هر کدام مي‌توانند منشا آلودگي مواد خوراکي باشند. آلودگي‌ مواد خوراکي به وسيله گرد و خاک موجود در هوا نيز از نظر بهداشتي مهم است. باکتري‌ها، قارچ‌ها و اسپورهاي آنها مي‌توانند از راه هوا به مواد غذايي راه يابند. مواد غذايي پخته اي که با دست‌هاي آلوده در تماس بوده اند، اگر مدتي در دماي محيط بمانند، در صورت مصرف، موجب مسموميت مصرف‌‌کنندگان مي‌شوند.

در محيط‌هاي دسته‌جمعي مانند مدرسه که مواد خوراکي در اختيار تعداد زيادي از دانش‌آموزان قرار مي‌گيرد، رعايت اصول بهداشت محيط اهميت بيشتري پيدا مي‌کند، زيرا رعايت نکردن اين اصول، مسموميت‌هاي غذايي دسته جمعي را به دنبال دارد.
از اين رو بايد گفت که تهيه و عرضه مواد غذايي سالم و مغذي و سودمند براي دانش‌آموزان، وظيفه‌ اخلاقي و قانوني پايگاه‌هاي تغذيه مدارس است. لذا براي پايگاه‌هاي تغذيه سالم در مدارس مقررات، موازين و استانداردهاي خاص تدوين شده است.
آگاهي دست‌اندرکاران تهيه و توزيع مواد غذايي درباره ي اصول بهداشت محيط و مواد غذايي و چگونگي کاربرد آن و همچنين نظارت و بازرسي مرتب از اين مکان از نيازهاي اساسي است.

پايگاه تغذيه سالم

اما يک پايگاه تغذيه سالم بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد؟
اول از همه سقف آن بايد صاف، حتي‌الامکان مسطح، بدون ترک‌خوردگي، درز و شکاف و هميشه تميز باشد. درها و پنجره‌ها هم بايد از جنسي مقاوم تهيه شوند و سالم ، بدون ترک‌خوردگي، شکستگي و زنگ‌زدگي و قابل شستشو بوده و هميشه تميز باشند.
همچنين پنجره بايد بازشو، مجهز به توري سالم و مناسب باشد به گونه‌اي که از ورود حشرات به داخل پايگاه جلوگيري کند.

کف پايگاه هم بايد از جنس مقاوم بوده و صاف، بدون درز و شکاف و قابل شستشو باشد و نيز داراي شيب مناسب باشد تا در صورت شستشو آب در آن جمع نشود.
پيشخوان و ميز کار هم از جمله اساسي‌ترين بخش‌هاي اين پايگاه هاست و بايد سطح آن از جنس قابل شستشو باشد.
وجود تهويه مناسب در اين پايگاه‌ها لازم و ضروري است، طوري که هواي داخل پايگاه هميشه سالم، تازه، کافي و عاري از بو باشد.
سطح ديوارهاي پايگاه هم بايد صاف، بدون درز و شکاف و به رنگ روشن باشد و از کف تا سقف مقاوم بوده و طوري باشد که از ورود حشرات و جوندگان جلوگيري به عمل‌ آورد.
البته پس از رعايت تمام اين نکات نبايد فراموش کرد که نگهداري هر گونه وسيله ي اضافي، مستهلک، مستعمل و مواد غذايي غير قابل مصرف و ضايعات در پايگاه‌هاي تغذيه مدارس ممنوع است.

عذرا سنگلجي - بيتا سرلک
هفته نامه سلامت



برچسبها : پایگاه - تغذیه - سالم - مدارس
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:26
چاقی کودکان، معضل قرن بیست و یک | دوران نوزادی و کودک



کودک چاق، خصوصاً در فرهنگ ایرانی، دوست داشتنی و زیبا تلقی می شود . مادران باردار با دیدن عکس کودکان چاق آرزو می کنند چنین کودکی داشته باشند. اما آیا این باور درست است ؟ حقیقت این است که خطرات زیادی سلامتی کودکان چاق را تهدید می کند.
افزایش آمار چاقی در کودکان یکی از مشکلات بهداشتی دنیا شناخته شده است. از سال 1986 تا کنون ، آمار کودکان چاق دو برابر افزایش را نشان می دهد . بیشتر کودکانی که درسنین کم، خصوصاً زیر 7 سال مبتلا به چاقی می شوند، در نوجوانی و بزرگسالی افرادی چاق خواهند بود.
دلیل افزایش چشمگیر چاقی کودکان ، غذا خوردن بیشتر نیست. تحقیقات نشان داده است ، میزان انرژی مصرفی کودکان طی 20 سال گذشته ، تغییر چندانی نداشته و دلیل افزایش چاقی کودکان ، تحرک کمتر آنهاست .
 زندگی در خانه های آپارتمانی و کوچک ، مجال دویدن و بازی کردن را ازکودکان گرفته است. آنها زمان فعالیتشان را پای تلویزیون یا کامپیوترمی گذرانند. از این رو یا خیلی کم اشتها و کم خوراک می شوند، یا پرخور و چاق . تبلیغات تلویزیونی ، در دسترس بودن شیرینی و تنقلات فراون و علاقه شدید به خوردن نوشیدنی های گازدار و پر کالری ، دلایل مهمی برای چاقی کودکان است.
از عواقب چاقی دوران کودکی، افزایش آمار بیماری های دوران کودکی مرتبط با تغذیه است . فشار خون، چربی بالا، میزان قند خون بالاتر از حد نرمال همه از عوارض چاقی در سنین کم و ادامه این مشکلات تا سنین بالاتر است . در 20 ساله اخیر آمار کودکانی که به دلیل مشکلات ناشی از چاقی در بیمارستان ها بستری شده اند، به صورتی بوده که آمار کودکان دیابتی بستری دو برابر، سنگ های صفراوی سه برابر و خفگی در حین خواب 5 برابر افزایش داشته است.
ازعواقب دیگر، گوشه گیر شدن کودک است. او احساس می کند با دیگران فرق دارد و تصویر نادرستی از وضعیتش در ذهن دارد. کودکان دیگر نیز بعضاً او را در جمعشان راه نمی دهند که در نهایت مشکلات ویژه ای به دنبال خواهد داشت.

راه درمان چاقی کودکان چیست؟
درمان این عارضه را از چند جنبه مورد بررسی قرار می دهیم :

1) تغییر عادت و رفتار
رفتار والدین و عادت خانوادگی ، از عوامل تعیین کننده تمایل کودک به غذا خوردن است . کودکان آنچه می بینند اجرا می کنند ، پس اگر به فکر سلامت  کودکمان هستیم ابتدا باید از خود شروع کنیم . و عملاً به او بیاموزیم که راه سالم زیستن چیست ، کدام غذاها مفید تر است و باید بیشتر خورده شود . این که غذا خوردن زمان خاصی دارد و خوردن زیاد شکلات و شیرینی مضر است و غیره...

2)  تأمین نیازهای غذایی کودک و رژیم درمانی
سنین کودکی ، زمان رشد است و تأمین نیازهای غذایی کودک به رشد متناسب و سلامتی کامل بدن می انجامد . نیاز کودک با افزایش سن تغییر می کند. یک کودک پیش دبستانی رُشدِ کـُند و آرامی دارد و نیاز او نسبت به دوران بلوغ بسیار کمتر است
. میانه روی و رعایت تنوع غذایی ، اصول تغذیه کودکان است. او باید از همه گروه های غذایی و در هر گروه از مواد غذایی مختلف تغذیه کند.
برای رژیم درمانی کودکان چاق در صورتی که کمتر از 7 سال داشته باشند ، نیاز به اجرای یک رژیم غذایی لاغری نیست، بلکه باید سعی کنیم وزن کودک را برای مدت طولانی ثابت نگه داریم، چرا که با افزایش قد، خود به خود وزن کودک نرمال خواهد شد. ولی در صورتی که کودک بیش از هفت سال داشت نیاز به یک رژیم لاغری دارد .
 در رژیم غذایی کودکان قندهای ساده ، چربی و کربوهیدرات بیش از اندازه ، محدود می شود. بهترین سرعت کاهش وزن در کودکان ، هر ماه  450 گرم است که در این صورت رشد او هیچ لطمه ای نمی بیند، ازرژیم فعلی کودک چیزی حذف نمی شود ، زیرا محدودیت شدید ، موجب تمایل بیشتر کودک به خوردن خواهد شد. برای رژیم درمانی کودک ابتدا سن ، قد و وزن او تعیین شده و سپس برنامه غذایی مناسب او مشخص می شود.

3) فعالیت
سعی در کاهش کارهای نشستنی و تشویق کودک به فعالیت بیشتر و بازی با همسالانش به سوخت انرژی در بدن او کمک خواهد کرد . تماشای زیاد تلویزیون و کامپیوتر ، متابولیسم بدن کودک را کاهش داده ، و کودک  راحت تر چاق می شود. لذا بهتر است او را به پارک ببریم ، تشویق به دوچرخه سواری و توپ بازی کنیم و زمینه های فعالیت را برایش فراهم آوریم.

4) رفع مشکلات روحی
والدین با توجیه کودک و فراهم کردن شرایط مناسب روحی برای او ، به بهبود روند درمان کمک خواهند کرد.
طبق جدیدترین آمار ، از هر 5 کودک آمریکایی 1 کودک اضافه وزن دارد و از هر 10 کودک یکی چاق است. که آمار فوق اهمیت توجه به این مسئله را نشان می دهد.

نگذاریم کودکان چاق شوند
* اشتهای کودک را در نظر بگیریم ؛ لازم نیست حتماً غذایش را تا آخر بخورد پس  به اجبار به او چیزی نخورانیم.
* سعی کنیم خوراکی ها و شیرینی های پر کالری را برایش فراهم نکنیم.
* چربی غذای کودک باید در حد طبیعی ، یعنی30 درصد کالری مصرفی یا کمتر باشد . او را به خوردن شیرینی ها و خوراکی های پر چربی عادت ندهیم.
* سبزیجات تازه و میوه ها را در اختیار او قرار دهیم و دقت کنیم که حداقلی را که نیاز دارد ، مصرف کند .
* با او بازی کنیم ، راه برویم و بدویم تا از بودن در کنار خانواده و فعالیت کردن لذت ببرد ، همچنین او را به شرکت در بازی های کودکانه و فعالیت های گروهی تشویق کنیم.
* به عنوان جایزه ، شکلات و شیرینی به او ندهیم .



برچسبها : چاقی - کودکان - معضل - قرن - بیست
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:22
درمان تغذیه ای بی اشتهایی کودکان (1) | دوران نوزادی و کودک



با سلام

دختر 4 ساله من، بسیار بی اشتهاست. خیلی کم غذا می خورد و بیشتر در حال فعالیت است ، از لحاظ ظاهری کوچک به نظر می رسد من نگران سلامتی او هستم، چه باید بکنم؟
این سؤالی است که بسیاری از مادران جوان دارند. این مشکل تنها مربوط به مادران ایرانی نیست. بسیاری از مادران دنیا نمی دانند ، کدام غذا و به چه میزان برای کودکشان مناسب است ، تا رشد او به خوبی صورت گیرد.
با ارائه مطالب استخراج شده از منابع معتبر تغذیه ای و پزشکی ، به شما کمک خواهیم کرد تا به حل این مشکل بپردازید.
 درمان بی اشتهایی کودکان را از سه جنبه مورد بررسی قرار می دهیم : ابتدا علل بی اشتهایی کودکان را روشن می سازیم وسپس به بررسی نیازهای تغذیه ای کودکان می پردازیم و در انتها کاربرد عملی اطلاعات را به شما خواهیم آموخت.

علل بی اشتهایی کودکان
برای حل هر مشکلی نیاز است که ابتدا علت آن را متوجه شویم . مادری که کودکش به اندازه کافی غذا نمی خورد و از دست ناز کردن های او به تنگ آمده ، و ازرشد نرمال کودکش نگران است ، به پزشک یا متخصص تغذیه مراجعه می کند که در این صورت پزشک درمورد عادات کودک از او چنین سئوالاتی خواهد کرد : ساعات غذا خوردن کودک چگونه است ؟ مقدار غذایی که درهر وعده می خورد به چه میزان است ؟ در بین وعده های غذایی چه چیزهایی مصرف می کند؟ میزان فعالیت شدید کودک چند ساعت در روز است ؟ شما نیز باید ، حتما در ابتدا پاسخ این سؤالات را آماده کنید.
علل متفاوتی برای بی اشتهایی کودکان به غذا ، وجود دارد.
علت اول- وجود نوعی بیماری در کودک. هر نوع بیماری یا داروی مصرفی ای که موجب زخمهای دهان ، تغییرحس چشایی کودک ، کاهش اشتها ، تهوع و استفراغ شود والبته وجود تب خفیف نیز موجب کاهش اشتهای کودک می شود . در طول دوران مریضی یا نقاهت ، به دلیل کمتر شدن فعالیت کودک ، وی اشتهای کمتری نسبت به غذا خوردن پیدا می کند . ولی نگران نباشید بازسازی بدن کودکان بسیار سریع است. پس از مریضی ، با مراقبت بیشتر، کودک شما به راحتی به وضعیت اولیه باز می گردد. فقط باید مراقب باشید ، کمبود غذایی او به سوء تغذیه نیانجامد که اثرات مخرب آن به سختی جبران پذیر است.
شما با مشورت کردن (هر2 تا 3 ماه یک بار) ، نبودن این علائم و اطمینان از عدم وجود انگل در روده های کودکتان، می توانید مطمئن شوید که دلیل بی اشتهایی او مریضی نیست.
علت دوم- وجود سوء جذب یا حساسیت های غذایی در کودک . ممکن است روده های کودک،  به یک نوع ماده غذایی مثل پروتئین موجود در گندم (گلوتن) حساسیت داشته باشد. از این رو مواد غذایی به راحتی جذب دیواره روده نمی شود. و یا در اثر مصرف یک ماده غذایی خاص ، در بدنش عوارض خاصی  به وجود آید که موجب ترس کودک از غذا و غذا خوردن شود.
برای اطمینان از عدم وجود چنین حالتی ، برنامه غذایی و میزان مصرف ازهرغذا را درطول مدت 3 هفته یادداشت کنید ، به این ترتیب متوجه خواهید شد چه غذاهایی را دوست ندارد. چه غذاهایی ، با چه فرم و چه حرارتی (با کدام مواد اولیه) را بهتر می خورد. به این ترتیب برنامه غذایی که برای کودک تعیین خواهید کرد ، بر اساس علایق او وبه روش جانشینی خواهد بود که بعداً در مورد آن توضیح خواهیم داد.
علت سوم- در دسترس نبودن غذاهای کافی وسالم برای کودک . گاهی غذای کافی و مقوی در اختیار کودک نیست و گاهی والدین ، موادغذایی سالم ، نظیرسبزیجات شسته و پوست کنده ، میوه های شسته و آماده خوردن ، دانه ها و مغزهای مقوی  مثل آجیل، لبنیات تازه و ... را در اختیار کودک قرار نمی دهند و در عوض به عنوان میان وعده ، به او شیرینی و شکلات و یا تنقلاتی می دهند که کالری زیاد دارد و محتوی " نوترینتی " کمی است .
علت چهارم- وجود فشارهای روانی بر کودک . یک مشاجره خانوادگی ، یا وجود مشکلی در بین اعضاء دیگر خانواده ، برغذا خوردن کودکان ، خصوصاً کودکان باهوش تأثیر بسزایی دارد. اجبار کودک به خوردن ، و ترساندن او از پدرش یا هر قدرت دیگری و تهدید کودک برای غذا ندادن به خاطر عمل زشتی که انجام داده است همه از این مقوله اند.
علت های دیگر-رفتارهای غلط غذایی خانواده
وعده دادن کودک به شیرینی و تنقلات در عوض خوردن غذا
غذا دادن به کودک در برابر تلویزیون و کلاً در زمانی که حواس او مشغول کار دیگری است
ناز کشیدن های زیاد مادر واصرار زیاد وی برای خوردن غذا
غذا دادن در زمان های نامنظم و مکانهای مختلف نیز می تواند از علل بی اشتهایی کودکان باشد.

نیازهای تغذیه ای کودکان
از یک سالگی تا زمان بلوغ ، اغلب به عنوان دوران پنهان و خاموش رشد تعبیر می شود که دراین دوران ، رشد فیزیکی نسبت به سال اول زندگی و دوران بلوغ کمتر می باشد ودر این زمان است که شکوفایی رفتارهای اجتماعی، احساس و عواطف واستعدادها شکوفا می شود.
کودک بعد از یک سالگی ، هر سال به طور متوسط ، 2 تا 3 کیلوگرم افزایش وزن دارد و 6 تا 8 سانتی متر به قدش اضافه می شود . در این زمان ، بسیاری از والدین به دلیل تغییر در اشتهای کودک وکند شدن سرعت رشد ، نگران  کاهش اشتهای کودک می شوند ؛ در حالی که این مسأله کاملاً طبیعی است و تا زمانی که روند رشد کودک بر اساس جداول رشد، صعودی باشد  کودک نرمال است.
بسیاری از مادران  شکایت می کنند که " کودک من به اندازه قبل غذا نمی خورد، وقتی کوچک تر بود بیشتر غذا می خورد و... " پاسخ این مادران ، این است که: " انتظار می رود این مسأله پیش آید، چراکه سرعت رشد نسبت به دروان کودکی آرام شده است و کودک به غذای خیلی زیاد ،  نیاز ندارد . " اگر کودک کل وعده غذایش را هم نخورد ، والدین نباید شکایت کنند . به علاوه ، اشتهای کودک وابسته به سطح فعالیت اوست و بستگی به این دارد که آیا کودک سالم است یا بیمار. این را باید بدانید که در دوران کودکی ، علاقه ها و عدم علاقه ها به غذاهای مختلف به سرعت تغییر می کند و دوست داشتن یا نداشتن غذا تحت تاثیر غذا، ظاهر و طعم غذاست.
برای تعیین نیازهای تغذیه ای یک کودک ، لازم است در ابتدا وضعیت تغذیه ای او را مشخص کنیم ؛ به این معنی که بدانیم کودک رشد نرمال دارد یا خیر، به اندازه کافی قد گرفته است ؟ وزن او در محدوده نرمال است یا کمتر ؟
برای پاسخ به این سؤالات ، متخصصین تغذیه با استفاده از جداول مختلف، میزان رشد کودک را تعیین می کنند.
یک جدول خلاصه از نمودارهای موجود در زیر ارائه شده  ( البته برای دسترسی به اطلاعات دقیق تر باید با یک متخصص مشورت کنید. )

قد متوسط در این سن   وزن متوسط در این سن    سن کودک

76سانتی متر               10کیلوگرم               1سالگی
82 سانتی متر               5/11 کیلوگرم          5/1 سالگی
86 سانتی متر               12 کیلوگرم               2سالگی
95 سانتی متر               5/14 کیلوگرم              3 سالگی
103 سانتی متر              17 کیلوگرم               4 سالگی
110 سانتی متر               19 کیلوگرم               5 سالگی
116 سانتی متر               5/20 کیلوگرم              6 سالگی
122 سانتی متر               23 کیلوگرم               7سالگی

پس از تعیین وضعیت تغذیه ای کودک ، نیازهای کودک بر اساس رشدی که باید داشته باشد تعیین می شود . حال نیازهای غذایی کودک چه هستند؟
به دلیل رشد و تکامل استخوان ها، دندان ها، ماهیچه ها و افزایش حجم خون ، نیاز به مواد مغذی کودک بر حسب واحدهای بدنی او بیشتر از بزرگسالان است.



برچسبها : درمان - تغذیه - اشتهایی - کودکان
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:20
درمان تغذیه ای بی اشتهایی کودکان (2) | دوران نوزادی و کودک



انرژی
میزان قوت و قدرتی که کودک از خوردن غذا به دست می آورد انرژی نام دارد . تمام غذاهایی که او می خورد، به بدنش انرژی می رساند. مواد غذایی مختلف دارای میزان انرژی متفاوتی هستند. برای کودکان کم اشتها بهتر است ، از مواد غذایی استفاده شود که میزان انرژی در حجم معین آنها نسبت به مواد غذایی دیگر بیشتر باشد. به این معنی که مقدار کمی از آنها انرژی بیشتری داشته باشد.

پروتئین
از غذا به بدن کودک می رسد و رشد او را تأمین می کند . کودک هر روز و در طول روز چند مرتبه بایستی غذایی بخورد که حاوی پروتئین باشد تا بدن او دچار کمبود نشود نیاز به پروتئین در سنین متفاوت تغییر می کند . در ابتدای کودکی نیاز به پروتئین براساس واحد بدن کودک ، بیشتر است ولی چون حجم بدن او کم است، میزان کمی پروتئین نیاز او را تامین می کند . با بالارفتن سن، نیاز کودک بر اساس واحد بدنش کمتر شده ولی بدلیل افزایش حجم بدن کودک میزان کل مورد نیاز افزایش می یابد.
جدول زیر خلاصه ای از نیازهای کودک به پروتئین و انرژی است.

پروتئین مورد نیاز در روز کالری مورد نیاز در روز         سن

16 گرم              1300 کالری                              1 تا 3 سال
24 گرم              1800 کالری                              4 تا 6 سال
28 گرم              2000 کالری                              7 تا 10 سال

مواد معدنی و ویتامین ها

مواد معدنی وویتامینها برای رشد و تکامل مطلوب کودک لازم هستند . دریافت ناکافی آنها به رشد آسیب می رساند و بیماری های ناشی از کمبود آنها بروز می کند . در کودکی که کم اشتهاست باید از مواد غذایی استفاده شود که در کمترین حجم دارای بیشترین میزان املاح و ویتامین باشند تا رشد کودک با توجه به حجم کم معده او تأمین شود.
برای یک کودک کم غذا املاح و ویتامین های زیر اهمیت به سزایی دارد.

1. آهن (fe)
 کودکان 1 تا 3 ساله در معرض خطر کم خونی هستند . آنها آهن نیاز دارند تا خون سازی در بدنشان به خوبی صورت گیرد. از اینرو باید غذاهایی مصرف کنند که دارای آهن زیاد و قابل جذب باشد. مصرف قطره آهن به تامین بهتر محتوای آهن بدن آنها کمک می کند. اگر دچار کم خونی شوند یادگیری کودک و توانایی کودک کاهش می یابد. بهترین منابع آهن برای کودک، گوشتها و جگراست که تامین کننده عنصر روی ( zn )مورد نیاز آنها نیز می باشد .

2. کلسیم(ca)
 کودکان برای رشد کامل استخوانی به کلسیم نیاز دارند. نیاز آنها بر اساس واحد بدنشان چند برابر بزرگسالان است . لبنیات بهترین منبع کلسیم و تأمین کننده خوب پروتئین است . کودکی که کم اشتها است بهتر است از ماستهای چکیده، شیرهای غنی شده و بستنی تهیه شده باشیر سالم تغذیه کند.

3. ویتامینB ، از ویتامین هایی است که در نبود آن رشد مختل می شود. برای افزایش اشتهای کودکان بهتر است منابع غذایی حاوی ویتامینB مثل سبوس غلات ، آردهای کامل ، جوانه ، ماء الشعیر ، گوشت ها و جگر به کودک داده شود و استفاده از مکمل ویتامینB هم می تواند مفید باشد.

برنامه غذایی کودک
در این مرحله شما با استفاده از اطلاعاتی که از رشد و نیازهای او بدست می آورید یک برنامه غذایی مناسب برایش تعیین می کنید. در این بخش 2 برنامه غذایی برای 2 گروه سنی کودکان آمده است ، شما می توانید از آن استفاده کنید ، با میزانهایی که اکنون کودک شما دریافت می کند مقایسه کنید و تغییرات لازم را انجام دهید.

برنامه غذایی یک کودک 2 تا 3 ساله:
صبحانه
( نان و پنیر و گردو) نان 30 تا 40 گرم ( یک تا یک و نیم کف دست نان سنگک که دارای سبوس است ) + 15 تا 25 گرم پنیر+ یک عدد مغز گردو+ در صورت تمایل  چای شیرین.
ساعت 10:  نصف لیوان شیر و 1 عدد بیسکویت با آرد کامل+ 1 عدد میوه ( یا نصف لیوان کمپوت میوه که خود مادرتهیه کرده باشد )
ناهار:( چلوگوشت) 5 تا 10 قاشق غذاخوری برنج+ 30 تا 60 گرم گوشت گوسفند کاملاً پخته و له شده + نصف لیوان ماست چکیده + 1 کاسه سالاد کاملا ریز شده و مخلوط با سس مایونز ( آخر غذا)
عصرانه: 1 عدد میوه ( یا نصف لیوان آب میوه) + 1 عدد خیار+ یک قاشق سوپخوری مغزهای بادام، گردو و فندق.
شام: ( خوراک مرغ) یک کف دست نان+ خوراک مرغ دارای 30 تا 60 گرم ( 3 تا 4 تکه کوچک) گوشت مرغ و سبزیجات کاملاً پخته به فرمی که کودک دوست دارد. + ماست یک دوم لیوان.
قبل از خواب: نصف لیوان شیر

برنامه غذایی یک کودک 4 تا 6 ساله:
صبحانه:
( خامه و عسل) نان 1 کف دست نان با آرد کامل+ 2 قاشق سوپخوری خامه + 2 قاشق مرباخوری عسل
ساعت 10: 1 لیوان شیر+ یک عدد شیرینی کوچک یا 2 عد بیسکویت سبوس دار+ یک دوم لیوان آب میوه (یا یک عدد میوه  متوسط)
نهار: ( پلو و مرغ) 5 تا 10 قاشق برنج+ 60 تا 90 گرم گوشت مرغ ( نصف یک ران درشت) + 1 کاسه ماست حاوی 1 لیوان ماست.
عصرانه: سبزیجات کاملاً شسته و پوست گرفته مثل هویج، خیار، کاهو که بهترین منبع ویتامینهای مورد نیاز کودک هستند.
شام: ( پیتزا) 2 برش متوسط که برای پخت آن 100 گرم گوشت چرخ کرده و سرخ کرده و سبزیجات و 100 گرم پنیر پیتزا بکار رفته باشد+ 1 کاسه سالاد کاملاً ریز شده و باب میل کودک.
قبل از خواب: یک عدد میوه و نصف لیوان شیر
می دانید مواد غذایی بسیار متنوع اند. شما با آشنایی کلی به میزانهای داده شده می توانید مواد غذایی دیگر را جای مواد غذایی گفته شده جانشین کنید که بدان روش جانشینی گویند .
مثلاً هر 5 قاشق برنج برابر یک کف دست نان است . نان مصرفی بهتر است سنگک باشد.
هر 30 تا 60 گرم گوشت برابر 1 عدد تخم مرغ و برابر 4 تا 5 قاشق حبوبات پخته است.



توصیه های لازم برای کودکان کم اشتها:

در صورتی که رشد کودک کم اشتها ، کمتر از استانداردهای ذکر شده باشد ویا رشد او متوقف شده، با مشورت پزشک یا متخصص تغذیه از:
*  کپسول یا شربت های مولتی ویتامین وB کمپلکس استفاده کنید.
* از مکمل آهن استفاده کنید.
* از پودر تخم مرغ ، پودر شیر خشک اضافه شده به شیر و پودرهای پروتئین تجاری استفاده کنید.
* از کمپوت میوه های تغلیظ شده استفاده کنید.

توصیه های عمومی برای کودکان کم اشتها :
- محیط روانی مناسب و شرایط مطلوبی را برای غذا خوردن کودک فراهم کنید. در آرامش کامل ، با صبر و حوصله و بدون اصرار و تهدید به او غذا دهید. در کنار دیگر افراد خانواده در محل معین صرف کردن غذا به او غذا دهید. از غذا دادن به کودک مقابل تلویزیون و زمانی که حواسش پرت است اجتناب کنید و سعی کنید با صحبت کردن با کودک و تعریف داستانهای جذاب ، انگیزه او را برای خوردن غذا افزون کنید.
- در عوض غذا خوردن ، به او وعده بازی کردن ، پارک بردن، به حرفهایش گوش کردن یا فیلم نگاه کردن بدهید نه وعده شیرینی، شکلات و خوراکی های غیر مفید.
- غذا را به فرمی تهیه کنید که مورد پسند کودک است . مثلاً اگر غذا به فرم پیتزا دوست دارد، با استفاده از یک تکه نان و کمی پنیر پیتزا همان مواد غذایی را به فرم پیتزا به او بخورانید. علایق او را درطعم ، حرارت، رنگ و فرم غذا در نظر بگیرید.
- رفتار شما مادر و پدر عزیز،  مهمترین تاثیررا برای کودکتان دارد واگر شما رفتار غلطی دارید نمی توانید از او انتظار داشته باشد که این کار را انجام ندهد. پس با رفتار درست خود ، به صورت عملی به او آموزش دهید.
- کودک را در فعالیت های خرید مواد غذایی و تهیه کردن غذا دخالت دهید. اگر چه کمی زحمتتان زیاد می شود ولی این کار چند حسن دارد. اول این که او از زحمت تهیه غذا آگاه می شود. وضمنا شما می توانید در حین کمک کردن او راجع به خواص مواد غذایی و اینکه برای غذا در بدن چه اتفاقی می افتد و چه فایده ای برای بدن دارد صحبت کنید. به این ترتیب او تمایل بیشتری برای خوردن غذا پیدا خواهد کرد.
در بین وعده های غذایی ، میان وعده های مفید به او بدهید. مغزهای بادام ، فندق ، گردو ، کشمش و... آب میوه و کمپوت میوه ، شیر غنی شده با چند قاشق شیر خشک ، ماست چکیده ، شیرینی های تهیه شده با آرد کامل یا با میوه ها، یک لقمه نان و پنیر و دیگر مواد غذایی غنی از ویتامین و پروتئین . فائده یک میان وعده مفید این است که علاوه بر فراهم آوردن انرژی و مواد غذایی مورد نیاز برای رشد کودک که  به سرعت در بدن تمام می شوند ، بدلیل کوچک بودن حجم معده کودک به تقسیم غذا در طول روز کمک می کند و مادر یا پدر در یک وعده اصرار نمی کند که کودک بیشتر از ظرفیتش غذا بخورد.
- می توانید سبوس گندم تهیه کنید و در حین پخت غذا به برنج او بیافزایید تا ویتامینB موجود در آن به افزایش اشتهای کودک کمک کند . جوانه گندم نیز از منابع غنیB است که می توانید آن را درسالاد ریز کنید و به کودک بدهید.
- مطمئن باشید که کودک راجع به غذای خاصی ذهنیت بد ندارد ( مثلا با دیدن ماکارانی رشته ای به یاد کرم نمی افتد) و اگر چنین تصور غلطی دارد  ، فرم غذا را عوض کنید یا آن غذا را دیگر به کودک ندهید.
- کودک را به فعالیت های جمعی و بازی با همسالانش تشویق کنید.

عاتکه موسوی



برچسبها : درمان - تغذیه - اشتهایی - کودکان
نوشته شده توسط مغذیانی در 16 بهمن 1387 ساعت 21:13
تبلیغات - Tablighat - Advertise
تفال - Tafaol - به سه زبان - in Three languages - فارسی - finglish - English | مقدمه

قابل توجه علاقمندان به شعر حافظ لازم پيش از تفال مجدد :
1- پنج صلوات بفرستيد
2- سوره حمد را خلوص نيت بخواندي
3- بر شهداي اسلام صلوات بفرستيد
4- ضمن خلوص قلب نيت کنيد
5- از قبل صفحات زوج و فرد را درنظر بگيريد و آنگاه ديوان را بگشاييد.

1- Dispatch Five Salavat
2- Read Sura Hamd with Sincerity
3- Dispatch salavat for Quran martyrs
4- the purity of your intentions Heart
5- before even and odd pages, and then consider the open court.

لطفا دیدگاه ارزشمند خود در خصوص دائره المعارف تغذیه بفرمایید
نوشته هاي پيشين
:: توجه :: براي مشاهده هر پوشه يا مطلب کافيست بروي عنوان آن کليک نمائيد تا باز يا بسته شود
صفحات: [1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8]  [9]  [10]  [11]  [12]  [13]  [14]  [15]  [16]  [17]  [18]  [19]  [20]  [21]  [22]  [23]  [24]  [25]  [26]  [27]  [28]  [29]  [30]  [31]  [32]  [33]  [34]  [35]  [36]  [37]  [38]  [39]  [40]  [41]  [42]  [43]  [44]  [45]  [46]  [47]  [48]  [49]  [50]  [51]  [52]  [53]  [54]  [55]  [56]  [57]  [58]  [59]  [60]  [61]  [62]  [63]  [64]  [65]  [66]  [67]  [68]  [69]  [70]  [71]  [72]  [73]  [74]  [75]  [76]  [77]  [78]  [79]  [80]  [81]  [82]  [83]  [84]  [85]  [86]  [87]  [88]  [89]  [90]  [91]  [92]  [93]  [94]  [95]  [96]  [97]  [98]  [99]  [100]  [101]  [102]  [103]  [104]  [105]  [106]  [107]  [108]  [109]  [110]  [111]  [112]  [113]  [114]  [115]  [116]  [117]  [118]  [119]  [120]  [121]  [122]  [123]  [124]  [125]  [126]  [127]  [128]  [129]  [130]  [131]  [132]  [133]  [134]  [135]  [136]  [137]  [138]  [139]  [140]  [141]  [142]  [143]  [144]  [145]  [146]  [147]  [148]  [149]  [150]  [151]  [152]  [153]  [154]  [155]  [156]  [157]  [158]  [159]  160  [161]  [162]  [163]  [164]  [165]  [166]  [167]  [168]  [169]  [170]  [171]  [172]  [173]  [174]  [175]  [176]  [177]  [178]  [179]  [180]  [181]  [182]  [183]  [184]  [185]  [186]  [187]  [188]  [189]  [190]  [191]  [192]  [193]  [194]  [195]  [196]  [197]  [198]  [199]  [200]  [201]  [202]  [203]  [204]  [205]  [206]  [207]  [208]  [209]  [210]  [211]  [212]  [213]  [214]  [215]  [216]  [217]  [218]  [219]  [220]  [221]  [222]  [223]  [224]  [225]  [226]  [227]  [228]  [229]  [230]  [231]  [232]  [233]  [234]  [235]  [236]  [237]  [238]  [239]  [240]  [241]  [242]  [243]  [244]  [245]  [246]  [247]  [248]  [249]  [250]  [251]  [252]  [253]  [254]  [255]  [256]  [257]  [258]  [259]  [260]  [261]  [262]  [263]  [264]  [265]  [266]  [267]  [268]  [269]  [270]  [271]  [272]  [273]  [274]  [275]  [276]  [277]  [278]  [279]  [280]  [281]  [282]  [283]  [284]  [285]  [286]  [287]  [288]  [289]  [290]  [291]  [292]  [293]  [294]  [295]  [296]  [297]  [298]  [299]  [300]  [301]  [302]  [303]  [304]  [305]  [306]  [307]  [308]  [309]  [310]  [311]  [312]  [313]  [314]  [315]  [316]  [317]  [318]  [319]  [320]  [321]  [322]  
صفحه بعدي - صفحه شانسي - صفحه قبلي
ليست برچسبهاي وبلاگ